• szkola.jpg

O PŁAWNEJ

Jadąc samochodem lub pociągiem z Tarnowa na południe do Nowego Sącza lub Krynicy Zdroju przez Ciężkowice, mijamy małą wieś Pławna¹.

Osada malowniczo położona nad rzeką Białą ² w Ciężkowicko-Rożnowskim Parku Krajobrazowym jest mało znana. Była kiedyś wsią tyniecką, następnie w bliżej nieznanych okolicznościach w połowie XIV w. przeszła w ręce prywatne. 

 

W czasie rozbiorów Pławna dostała się pod zabór austriacki.  Pod koniec XIX w. wieś otrzymała „okno na świat” po uruchomieniu Kolei Tarnowsko-Leluchowskiej ³ Według stanu na dzień 31 grudnia 2001 roku w Pławnej zamieszkiwało 515 osób. Mała wieś i mała historia.  Zapewne dzieliła po części losy pobliskiego miasta Ciężkowice. Kiedyś wieś ze względu na swoje oryginalne położenie na Białą była chętnie odwiedzana przez letników. Dla ich wygody wybudowano w 1920 r. pensjonat studenckiej organizacji samopomocowej „Bratnia Pomoc Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego” (działająca w latach 1889-1950), powiększony o jedno skrzydło w 1940 r. znany jako „Kolonia Akademicka im. Fr. X. Fiericha ³” W czasie II wojny światowej rezydowali tu Niemcy, a po wojnie przez wiele lat ( do 1975r.) funkcjonował „Państwowy Dom Dziecka”. Budynek jest drewniany, konstrukcji zrębowej, częściowo podpiwniczony, posiadający ganki z ozdobnie wycinanymi balustradami i otoczony niewielkim parkiem. Zaraz obok pensjonatu znajduje się przystanek kolejowy, gdzie ma swój początek znakowany szlak turystyczny żółty (długość 7 km, przebieg: przystanek PKP Pławna - przystanek PKS Bruśnik). Nad rzeką Białą w Pławnej przełożone zostały dwa mosty:

  • kolejowy zbudowany w 1960r.
  • drogowy z 1976r. przez który prowadzi droga w kierunku Niepublicznej Szkoły w Pławnej.

Nad rzeką można spędzić miło czas pluskając się i opalając oraz łowiąc ryby. 

Warto też zwrócić uwagę na jaskinię „Schron Diable Boisko”, na północnym zboczu wschodniego ramienia wzgórza Styrki (425 mn.p.m.), w niewielkiej grupie wychodni piaskowcowych zwanej Diablim Boiskiem. Schron tworzy rodzaj mostu skalnego, o wysokości do 4,5 m, ogólnej długości 11 m i niewielkiej deniwelacji. Prawie w całości oświetlone jest światłem dziennym, a wewnątrz przygotowane jest miejsce pod ognisko.

Diable Boisko jest fantazyjną skałą położoną w Pławnej. Dojść do skały można najłatwiej odejściem od Szlaku Niepodległości im. J. I. Paderewskiego - niebieskiego w okolicy Zagórza (Kąśna Dolna). Skała ta uzyskała status pomnika przyrody uchwałą Rady Miejskiej w Ciężkowicach w roku 2004. Jak mówi legenda skała ta, to wrota do diabelskiej siedziby gdzie diabły wypoczywały i oddawały się niecnym rozrywkom. Powyżej skały mała polanka pokryta piaskiem to miejsce ich gier i zabaw. W Pławnej oglądnąć można kaplicę fundowaną w 1900 r. przez Franciszka Ksawerego Fiericha , profesora prawa na UJ, właściciela dóbr w Pławnej. Budyneczek ma charakter neogotycki i jest murowany, na planie prostokąta. Wewnątrz znajduje się ołtarzyk z obrazem św. Franciszka Ksawerego. Przy drodze do Bruśnika, na drzewie zawieszona jest kapliczka szafkowa (z 1840 r.) z pięknymi, ludowymi rzeźbami Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana Ewangelisty. Warto także zobaczyć cmentarz wojenny nr 135 w sąsiedniej miejscowości Zborowice (z okresu I wojny światowej ), który projektował Jan Szczepkowski. Jest na nim pochowanych 74 żołnierzy wszystkich 3 armii, w tym 23 Austriaków i 49 Niemców. Cmentarz jest obecnie w bardzo dobrym stanie z wyjątkiem pól grobowych, których układ uległ zatarciu. Możemy znaleźć na nim kilka stel betonowych na których zachowały się żeliwne tablice z nazwiskami poległych. Cmentarz ten znajduje się obecnie w dolnej części cmentarza parafialnego.

 

1. w Polsce znane są trzy miejscowości Pławna: (wieś Pławna w gminie Strzelin, pow. strzeliński, woj. dolnośląskie, wieś Pławna w gminie Lubomierz, pow. lwówecki, woj. dolnośląskie oraz wieś Pławna w gminie Ciężkowice, pow. tarnowski, woj. małopolskie)

2 - Biała (Biała Tarnowska, Biała Dunajcowa) - rzeka na Pogórzu Środkowobeskidzkim, prawy dopływ Dunajca. Źródła w Beskidzie Niskim, w masywie Lackowej. Na Pogórzu Ciężkowickim, na prawym brzegu rzeki znajduje się rezerwat przyrody "Skamieniałe Miasto". Rzeka odznacza się dużymi wahaniami stanów wody (do 6,5 m w dolnym biegu), zdarzają się gwałtowne wezbrania. Długość: 101,8 km
Powierzchnia dorzecza: 983,3 km2
Ważniejsze miejscowości nad Białą: Grybów, Bobowa, Ciężkowice, Gromnik, Tuchów, Pleśna, Tarnów, Biała.

3 - FRANCISZEK KSAWERY FIERICH (1860 – 1928) - profesor prawa UJ, ojciec polskiej procesualistyki

4 - Na mocy decyzji Parlamentu CK Austrii z 22 kwietnia 1873 roku prace na linii Tarnów - Orłów rozpoczęto we wrześniu 1873 roku. Budowniczym dano 3 lata na wykonanie linii. CK Rząd polecił, by linia została oddana do użytku jako prezent imieninowy dla Najjaśniejszego Pana w dniu jego urodzin, czyli 18.08.1876 roku.
Rząd austriacki upaństwowił koleje prywatne w okresie od 1889 roku do l stycznia 1892 roku. Z tym dniem linia Tarnów - Leluchów stała się linią państwową i tak jest nadal. W 1984 roku przeprowadzono elektryfikację tej linii kolejowej.